Bu terapi türü, bireylerin yaşadığı duygusal zorlukların (örneğin, üzüntü, kaygı, öfke) altında yatan olumsuz veya gerçekçi olmayan düşünce kalıpları ile bu düşüncelere bağlı gelişen işlevsiz davranışlar arasındaki ilişkiye odaklanır. Terapist, danışanla işbirliği içinde bu düşünceleri (otomatik düşünceler, ara inançlar, temel inançlar) belirler ve bunların geçerliliğini sorgulamasına yardımcı olur.
Daha sonra, bu düşünceleri daha gerçekçi ve uyumlu olanlarla değiştirmek için çeşitli bilişsel yeniden yapılandırma teknikleri kullanılır. Aynı zamanda, kaçınma davranışları veya güvenlik arayışı davranışları gibi sorunlu davranışları değiştirmek için davranışsal deneyler, maruz bırakma (exposure) gibi teknikler uygulanır. BDT, genellikle kısa süreli, yapılandırılmış ve şimdiki zamana odaklıdır; danışana seanslar arasında uygulayabileceği ödevler verilir. Depresyon, anksiyete bozuklukları (panik bozukluk, sosyal fobi, obsesif-kompulsif bozukluk vb.), yeme bozuklukları gibi birçok durumda etkinliği kanıtlanmıştır.